>

Kiedy niezbędny jest akt notarialny?

Kiedy niezbędny jest akt notarialny?

Akt notarialny jest dokumentem urzędowym potwierdzającym dokonanie pewnej czynności prawnej, a precyzyjnie mówiąc jedna z jej szczególnych form. Wszystkie czynności jakie muszą być udokumentowane przy pomocy aktu notarialnego opisuje ustawa. Pozostałe z kolei określają pomiędzy sobą strony zainteresowane. Uwarunkowania w jakich powinno dojść do podpisania aktu notarialnego to m. in przeniesienie prawa własności nieruchomości. Niedotrzymanie ustaleń zawartych w akcie w momencie, kiedy wymaga tego prawo lub tak ustaliły strony, skutkuje nieważnością czynności prawnej. Zgodnie z polskim prawem tryb postępowania i sporządzania aktów notarialnych reguluje ustawa Prawo o notariacie, a dokładniej mówiąc art. 91 – 95. Jak wygląda akt notarialny? Kto go może sporządzić? 

Czym jest akt notarialny i kto może go sporządzić? 

Akt notarialny jest urzędowym dokumentem, którego forma jest szczegółowo sprecyzowana przez polskie prawo. Potwierdza on dokonania określonych czynności. Może to być kupno nieruchomości, albo umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Niektóre czynności prawne muszą być poświadczone u notariusza, inne z kolei mogą, ale nie muszą chyba, że strony mają taką wolę. Kto może przygotować taki akt? W większości przypadków dokument przygotowywany jest przez notariusza. Kancelarie notarialne można znaleźć we wszystkich większych miastach jak Wrocław, Trójmiasto czy Szczecin, ale również mniejszych miejscowościach. Bez aktu notarialnego nie da się kupić ani sprzedać żadnej nieruchomości. W określonych przypadkach przygotowanie aktu może dokonać zastępca notariusza, lub aplikant notarialny. Niekiedy z upoważnienia Ministra Sprawiedliwości, które udzielane jest na wniosek Ministra Spraw Zagranicznych akt notarialny może przygotować polski konsul. 

Co musi mieścić się w prawidłowo sporządzonym akcie notarialnym?

To, jak powinien wyglądać akt notarialny i jak go przechowywać reguluje ustawa Prawo o notariacie. Istotne jest, aby napisany był on w języku polskim. Ponadto powinien on posiadać następujące części:

  • data – dokładna data sporządzenia dokumentu, czyli dzień, miesiąc i rok. Zdarza się, że na specjalne życzenie stron umieszcza się także godzinę podpisania aktu,
  • miejsce – miejscowość, w której sporządzono dokument,
  • dane notariusza – w akcie muszą znajdować się takie informacje jak imię, nazwisko oraz adres siedziby kancelarii notarialnej,
  • dane stron podpisujących akt notarialny – dokument powinien zawierać imiona, nazwiska, adres zamieszkania, imiona rodziców, PESEL czasami numer NIP,
  • oświadczenia stron – czyli zasadnicza treść aktu notarialnego, z podkreśleniem, że w sytuacjach niejasnych powołują się oni na dokumenty okazane przy akcie,
  • szczególne okoliczności – na wniosek stron w akcie można zawrzeć szczególne okoliczności, jakie miały miejsce przy sporządzaniu dokumentu,
  • potwierdzenie odczytania – na samym końcu dokumentu wpisuje się klauzulę, że akt został przeczytany i podpisany w obecności obydwu stron,
  • podpisy – oczywiście tak istotny dokument, jakim jest akt notarialny nie byłby ważny bez złożenia podpisów obydwu stron, a także notariusza.

Okoliczności, które wymagają wykonania aktu notarialnego 

Czynności wymienione przez polskie prawo, które koniecznie muszą być przypieczętowane przy użyciu aktu notarialnego to przede wszystkim:

  1. umowy przeniesienia własności nieruchomości – dotyczy to w szczególności umów kupna – sprzedaży, darowizny, umowy przed podpisaniem umowy zasadniczej,
  2. umowy, które przenoszą prawo użytkowanie wieczystego,
  3. umowa zbycia prawa spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu,
  4. umowy o podziałach spadku, jeśli zawarta jest w nim nieruchomość,
  5. umowa spółki partnerskiej,
  6. umowa spółki komandytowo – akcyjnej,
  7. umowa spółki komandytowej,
  8. umowa spółki z o.o..

Inne czynności również mogą być przypieczętowane aktem notarialnym, zależy to jedynie od woli stron. Nie ma natomiast takiego obowiązku prawnego. 

Jak odbywa się zawarcie umowy przy pomocy aktu notarialnego?

Notariusz odpowiedzialny jest za przejrzyste i czytelne sporządzenie aktu. Istotnym momentem zawarcia umowy przy pomocy aktu notarialnego, jest przeczytanie go przez notariusza w obecności obu stron umowy. Aby akt nabył moc prawną notariusz powinien upewnić, że strony zainteresowane rozumieją treść aktu. Jeśli jest taka wola stron, notariusz odczytuje również wszystkie załączniki. Po zaakceptowaniu treści umowy, strony zainteresowane z notariuszem składają swoje podpisy. Wówczas akt nabiera mocy prawnej. 

Przechowywanie aktu notarialnego

Zgodnie z polskim prawem notariusz musi przechowywać oryginał aktu przez 10 lat. Po tym czasie przekazywane są one do archiwum ksiąg wieczystych sądu rejonowego. W tej sytuacji obowiązuje rejonizacja i zależne jest to od adresu kancelarii, gdzie był podpisany akt. Oczywiście obydwie strony dostają odpisy aktów.

Oczywiście za napisanie aktu notarialnego obowiązują opłaty. Zależy to od tego, czego dotyczy akt. Zasadniczo koszt sporządzenia tego dokumentu normują przepisy Ministra Sprawiedliwości zawierające maksymalne stawki taksy notarialnej. 

Published by